Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i pracę w dni wolne od pracy

Zgodnie z obowiązującym Kodeksem pracy, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, w przeciętnie przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym czterech miesięcy. Na tej podstawie ustala się liczbę godzin do przepracowania przez pracownika.

W przypadku godzin nadliczbowych bądź pracy w dniu wolnym od pracy, pracownikowi należy się dodatkowe wynagrodzenie.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe

Za pracę w godzinach nadliczbowych, pracownikowi należy się normalne wynagrodzenie za każdą przepracowaną godzinę. Ponadto praca w godzinach nadliczbowych może być rekompensowana dodatkiem do wynagrodzenia albo czasem wolnym. Ostateczną decyzję o formie rekompensaty podejmuje pracodawca.

Dodatek 100%

Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za pracę przysługuje pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych na dobę, przypadających:

• w nocy;
• w niedziele i święta, niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;
• w dniu wolnym od pracy, udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;

a także w przypadku, kiedy jest to praca przekraczająca 40-godzinną tygodniową normę czasu pracy.

Dodatek 50%

Dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia za pracę przysługuje pracownikowi za pracę w godzinach nadliczbowych na dobę, przypadających w dni będące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (w tym dni "robocze", niedziele i święta), z wyjątkiem pracy nadliczbowej w porze nocnej, za którą pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia.

Dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia przysługuje również za pracę nadliczbową na dobę, przypadającą w dzień wolny od pracy wynikający z rozkładu czasu pracy, w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy oraz w dni wolne od pracy, równoważące podwyższenie dobowego wymiaru czasy pracy powyżej 8 godzin (w systemie równoważnego czasu pracy).

Za pracę w godzinach nadliczbowych, przekraczających jednocześnie normę dobową i tygodniową przysługuje tylko jeden dodatek do wynagrodzenia.

W stosunku do pracowników wykonujących pracę stale poza zakładem pracy, dopuszczalne jest zastąpienie wynagrodzenia wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych - ryczałtem. Jego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi czasu pracy w godzinach nadliczbowych.

Szczególne zasady rekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych obowiązują w przypadku kadry kierowniczej. Za pracowników zarządzających zakładem pracy, w imieniu pracodawcy, należy rozumieć pracowników kierujących jednoosobowo zakładem pracy oraz ich zastępców lub pracowników wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy, a także głównych księgowych. Szczególne regulacje w zakresie rekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych, dotyczą także kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych.

Pracownicy zarządzający zakładem pracy w imieniu pracodawcy oraz kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych, wykonują (w razie konieczności) pracę poza normalnymi godzinami pracy, bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Jednakże kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych za pracę w godzinach nadliczbowych, przypadających w niedzielę lub święto, przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeśli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Wynagrodzenie za pracę w dni wolne od pracy

Pracownikowi wykonującemu pracę w niedzielę, pracodawca jest obowiązany zapewnić w zamian inny dzień wolny od pracy, w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Jeśli niemożliwe jest wykorzystanie dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, w tym terminie - pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego. W razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę do końca okresu rozliczeniowego, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Z kolei pracownikowi wykonującemu pracę w święto, pracodawca jest obowiązany zapewnić w zamian inny dzień wolny od pracy w ciągu okresu rozliczeniowego. Jeśli wykorzystanie dnia wolnego od pracy w tym terminie jest niemożliwe - pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w święto.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, ze zm.).