Jak napisać dobrą recenzję?

Poradopedia.pl  |   |  + 0  |  Ocena: (głosy: 0)

Recenzja to analiza i ocena dzieła artystycznego, publikacji naukowej, wystawy, przemówienia, meczu, itd. To jeden z podstawowych gatunków literackich, jaki powinien opanować przyszły dziennikarz, krytyk literacki, filmowy czy teatralny, a także badacz literatury. Recenzja powinna być wyrazem osobistych uczuć oraz świadectwem posiadanej wiedzy na dany temat. Poniżej znajdują się wskazówki, jak napisać dobrą recenzję.

Rodzaje recenzji

  1. Informacyjna - prezentuje problemowy aspekt danego zjawiska.
  2. Felietonowa.
  3. Eseistyczna - podmiotowy punkt widzenia, subiektywizm.

Cechy recenzji

Całościowe ujęcie problemu:

  • opis przedmiotu;
  • odkrycie prawideł dzieła;
  • porównanie z innymi dziełami.

Ocena przedmiotu recenzji:

  • odpowiedź na pytanie, czy twórca zrealizował w dziele swój zamiar;
  • sąd recenzenta;
  • wpływ na odbiór dzieła przez czytelników;
  • wpływ na autora recenzowanego przedmiotu;
  • rzetelne uzasadnienie;
  • nawiązanie do określonej hierarchii wartości.

Subiektywizm:

  • wybór przedmiotu recenzji;
  • przedstawienie przedmiotu recenzji z własnej perspektywy;
  • zastosowanie własnego doboru kryteriów (z powszechnie uznawanego zasobu, który jest uzasadniony);
  • wykorzystanie własnej wiedzy, wykształcenia, inteligencji, wrażliwości, gustu, obycia, itp.

Aktualność:

  • zjawiska aktualne, bieżące (naukowe, kulturalne);
  • zachęta do dyskusji nad przedmiotem recenzji.

Specjalistyczna terminologia:

  • związana z dziedziną przedmiotu recenzji.

Etapy pisania recenzji

I. Wybór przedmiotu recenzji.

II. Zgromadzenie informacji o dziele:

  • w przypadku adaptacji, tłumaczenia bądź reinterpretacji określenie ich stosunku do pierwowzoru;
  • autor (reżyser, aktor, kompozytor, tłumacz, itp.), tytuł, czas wydania, wydawnictwo (wytwórnia filmowa, nazwa teatru, orkiestra, itd.);
  • losy dzieła po publikacji (recepcja, oceny krytyków, reakcja publiczności, wznowienia);
  • kontekst biograficzny, historyczny, kulturowy publikacji.

III. Ustalenie adresata (czytelnika) recenzji:

  • specjalista - przedstawienie najbardziej złożonych aspektów dzieła;
  • laik - użycie prostej terminologii, unikanie technicznych informacji.

IV. Określenie celu recenzji:

  • informacja (rozbudowana część sprawozdawcza);
  • krytyka i ocena (rozbudowana ocena i jej uzasadnienie).

Pisanie recenzji krok po kroku

1. Wstęp - przedstawia najważniejsze informacje, czyli: autora, tytuł dzieła, wydawnictwo (można również podkreślić walory artystyczne recenzji).

2. Wartościujące (pozytywne lub negatywne) przedstawienie głównych wątków, konstrukcji, artyzmu dzieła. Warto zwrócić uwagę na takie elementy, jak:

  • obsada, gra aktorów, kreacje aktorskie;
  • reżyseria, scenografia, muzyka, obraz, efekty specjalne, montaż;
  • tematyka, kompozycja, język;
  • atmosfera, nastrój;
  • gatunek.

3. Ocena:

  • porównawcza - poprzez porównanie do innych dzieł tego twórcy;
  • zaakcentowanie walorów artystycznych dzieła;
  • uwypuklenie wartościowości dzieła;
  • podkreślenie walorów emocjonalnych, estetycznych, poznawczych.

4. Uzasadnienie oceny.

Przydatne słownictwo:

pozytywne: ciekawy, efektowny, interesujący, wciągający, nowatorski, tradycyjny, zaskakujący, emocjonujący, ekscytujący, brawurowy, znakomity, tajemniczy, poetycki, nastrojowy, liryczny, malarski, niezapomniany, pogodny, wesoły, historyczny, awangardowy, zwarty, oryginalny, przemyślany, obsypany nagrodami, trzymający w napięciu, dramatyczny, wybitny, widowiskowy, z rozmachem, pobudzający wyobraźnię, dostarcza niezapomnianych wzruszeń, zmienia sposób postrzegania świata.

negatywne: nieciekawy, nudny, monotonny, nieudolny, długi, nużący, pozbawiony głębszego zamysłu, chaotyczny, niezrozumiały, sztampowy, koturnowy, kiepski, bez polotu, pozbawiony wartości, nie wyróżniający się, nie porywa, wieje nudą.

Dodatkowe wskazówki:

Wszelkie uwagi analityczno-krytyczne muszą być rzetelnie przemyślane i sprawdzone. Zasadą obowiązującą w tym przypadku jest obiektywizm.

Sądy wartościujące powinny być odpowiednio sformułowane pod względem stylistycznym. Dobór wyrazów, rodzaj składni i interpunkcji określają charakter wypowiedzi jako np.: pochlebnej, ironicznej czy obiektywnej.

Nie należy przesadzać z utartymi formułami typu: "... pobudza naszą wyobraźnię", "... gwarantują niezatarte wrażenia", "Niezaprzeczalnym atutem ... jest ...", itp. Ponadto, należy unikać stosowania uniwersalnych i jednocześnie pozbawionych treści, nie zawsze właściwych pod względem stylistycznym określeń typu: "super ...", "bardzo fajna ...", "fantastyczna lektura", "nieprawdopodobne wrażenie", itp. Recenzja nie jest pracą badawczo-analityczną, a więc nie należy przesadzać z fachowym słownictwem.   

Recenzja nie jest skrótem. Nie opowiada filmu czy książki, a już na pewno nie zdradza zakończenia. Powinna natomiast zachęcać czytelnika do samodzielnego zapoznania się z tematem. Nawet krytyczna recenzja nie zastąpi bezpośredniego odbioru. Krótki opis ma za zadanie wprowadzić adresata recenzji w ogólny zamysł dzieła - w jego główne zagadnienia. Powinien zwrócić uwagę czytelnika na najważniejsze elementy, tj. mocne i słabe strony recenzowanego przedmiotu. Dobrą recenzję charakteryzuje oryginalność i nieprzeciętność, dlatego warto pokusić się o wypracowanie własnego stylu pisania tego typu wypowiedzi.

Oceń poradę: Przydatna Nie polecam

Komentarze

Zostaw komentarz:


Najnowsze porady