Refluks żołądka u niemowląt i dzieci - objawy, kiedy i jak leczyć?

Poradopedia.pl  |  2011-10-25  |  + 8  |  Ocena: (głosy: 0)

Refluks żołądkowo-refluksowy (GER) to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do przełyku; chorobą refluksową (GERD) jest, powstałe na skutek nieprawidłowego miejscowego lub ogólnoustrojowego wpływu GER, zaburzenie.

Cofanie pokarmu do przełyku jest zjawiskiem fizjologicznym, które zdarza się podczas odbijania gazów z żołądka, w wyniku odruchowego rozkurczu dolnego zwieracza przełyku.

U noworodków nie funkcjonuje prawidłowy mechanizm zapobiegający cofaniu się pokarmu z żołądka do przełyku. Ze względu na intensywny wzrost, noworodki spożywają duże ilości pokarmu w stosunku do masy ciała. Ich żołądek jest niedojrzały czynnościowo, a dwunastnica odznacza się słabą fizjologicznie motoryką - stąd też pokarm zalega w żołądku. Ulewaniu sprzyja także pozycja leżąca, ułatwiająca powrót treści żołądkowej do przełyku. Między drugim a ósmym miesiącem życia, ulewa blisko 50% niemowląt; między dziesiątym a dwunastym - już tylko ok. 5%. Oznacza to, iż wraz ze wzrostem dziecka, dojrzewają mechanizmy zapobiegające refluksowi.

Starsze dzieci określają refluks żołądkowy jako kwaśne odbijania, bóle w nadbrzuszu czy zgagę. U wielu z nich może wystąpić uczucie piękącego bólu za mostkiem - towarzyszy temu wrażenie cofania się połkniętego pokarmu do ust z pozostawaniem kwaśnego smaku. Taki stan może trwać nawet do 2 godzin i nasila sie zwykle po posiłku i w pozycji leżącej.

Objawy refluksu u dzieci

Objawy refluksu żołądkowo-przełykowego są zróżnicowane. Może wystąpić m.in..:

  • cofanie się treści pokarmowej do jamy ustnej,
  • trudność z połykaniem pokarmu bądź niechęć do jedzenia,
  • wymioty (u niemowląt ulewanie),
  • zgaga lub ból w klatce piersiowej,
  • biegunka lub zaparcia,
  • gorączka,
  • niedobór lub brak przyrostu masy ciała,
  • drażliwość, apatia lub nadmierny niepokój,
  • zaburzenia snu,
  • świszczący oddech, bezdech,
  • kaszel, chrypka,

Oczywiście nie występują one wszystkie na raz. Zwykle stwierdza się obecność jednej lub dwóch dolegliwości, a szczególnie niebezpieczne są bezdechy ze zmianą zabarwienia skóry (np.: bladość). Najczęściej występują w pierwszych dwóch miesiącach życia dziecka. Patologiczny refluks żołądka związany jest z pojawieniem się: wymiotów i ulewań u niemowląt powyżej szóstego miesiąca życia (jeśli wcześniej nie występowały), albo ich nawrotu po okresie poprawy.

Diagnostyka refluksu u dzieci

W większości przypadków, do postawienia prawidłowego rozpoznania i rozpoczęcia leczenia wystarcza stwierdzenie przez lekarza charakterystycznych dolegliwości i przeprowadzenie podstawowego badania.

W diagnostyce refluksu największą rolę pełnią badania radiologiczne, 24-godzinna pH-metria oraz badanie endoskopowe. RTG służy do wykrywania wrodzonych wad przewodu pokarmowego. 24-godzinna pH-metria to najskuteczniejsza metoda rozpoznawania refluksu żołądkowego - jej wykonanie nie jest konieczne w przypadku mijającego refluksu u niemowląt; ma jednak istotne znaczenie dla oceny refluksu utajonego i refluksu jako przyczyny astmy oraz nawracających zapaleń dróg oddechowych. Endoskopia natomiast służy wykrywaniu i ocenie nasilenia powikłań refluksu i polega na całodobowym monitorowaniu odczynu przełyku za pomocą cienkiej sondy. Specjalne urządzenie elektroniczne podłączone do niej, rejestruje odczyn w miejscu jej umieszczenia. Po zakończeniu badania można postawić diagnozę.

Leczenie refluksu u dzieci

Jeśli u dziecka nie występują niepokojące objawy, leczenie rozpoczyna się od modyfikacji żywienia. W przypadku niemowląt przez dwa tygodnie stosuje się dietę hipoalergenową, czyli bezmleczną oraz zagęszczacze pokarmu. W razie konieczności lekarz zaleci stosowanie leków poprawiających motorykę przełyku i żołądka, a także leków wzmacniających napięcie dolnego zwieracza przełyku.

Leczenie ułożeniowe stosuje się u dzieci powyżej 1-go roku życia, poprzez podnoszenie wezgłowia łóżka o ok. 30 stopni podczas leżenia na brzuchu lub na boku. Jeśli zmiana trybu życia nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wprowadza się leczenie farmakologiczne. Niezwykłą skutecznością charakteryzują się inhibitory pompy protonowej - zmniejszają kwaśność w żołądku przez zahamowanie wydzielania jonów wodorowych (treść żołądkowa cofająca się do przełyku nie jest już tak drażniąca, co z kolei zmniejsza dolegliwości i powikłania). Inne leki stosowane w chorobie refluksowej to blokery receptorów histaminowych i prokinetyki. U dzieci przed ukończeniem 2-go roku życia, stosuje sie leki zmniejszające wydzielanie soku żołądkowego - oczywiście po wcześniejszym potwierdzeniu celowości takiego badania.

Starszym dzieciom, powyżej 2-go roku życia, nie należy podawać pokarmów nasilających refluks, czyli m.in.: czekolady i ostrych przypraw. W tej grupie wiekowej obowiązuje również zasada stopniowego wzmacniania kuracji. Najpierw zmiana trybu życia (odpowiednia dieta, rezygnacja z późnych posiłków, wyższe ułożenie podczas snu), następnie przyjmowanie leków zobojętniających kwas solny, oraz przyspieszających opróżnianie żołądka, aż wreszcie - stosowanie środków zmniejszających wydzielanie soku żołądkowego. Jeśli nie ma poprawy po leczeniu wstępnym, powinna nastąpić dalsza diagnostyka i modyfikacja terapii, w zależności od indywidualnych potrzeb.

W większości przypadków refluksu u dzieci powyżej 2-go roku życia, wystarcza leczenie zachowawcze. Znacznie częściej niż u dzieci młodszych, zachodzi też konieczność leczenia operacyjnego choroby refluksowej. Jeśli mimo prawidłowo prowadzonego leczenia, utrzymuje się refluks żołądkowy o ciężkim przebiegu (niedobór masy ciała, przedostawanie się treści żołądkowej do płuc przez zachłyśnięcie i nawracające zachłystowe zapalenia płuc), można rozważać przeprowadzenie operacji antyrefluksowej. Najczęściej wykonuje się zabieg zwany fundoplikacją Nissena - polega on na owinięciu połączenia żołądkowo-przełykowego górną częścią żołądka. Dzięki fundoplikacji Nissena przeprowadzonej techniką laparoskopową, zmniejsza się kąt między przełykiem a żołądkiem.

Oceń poradę: Przydatna Nie polecam

Komentarze

Zostaw komentarz:


Liczba komentarzy: 8
~Zainteresowana | 2013-03-02 22:29
A Sylwio radze iść prywatnie, od razu dzieciak będzie miał zrobione wszystkie badani. ( Moja znajoma była leczona na astmę do 12 roku życia, dopiero gdy mama ją zabrała do lekarza prywatnego okazało się, że to jest refluks)
~Zainteresowana | 2013-03-02 22:25
Artykuł ma dużo błędów, dla wszystkich zainteresowanych, radze sięgnąć do podręczników z pediatrii. W niektórych czytelniach przy uniwersytetach medycznych można korzystać na miejscu za darmo. Książka w której znalazłam trochę konkretów to Gastroenterologia dziecięca - wybrane zagadnienia, pod redakcją Franciszka Iwańczaka ( Strony 12- 14).
~znudzony | 2012-12-19 22:05
Ile razy można czytać te same porady w całej sieci ? Wkółko i wkólko przepisywany jeden pseudo artykuł. Nie dość, że i źródło nieszczególnie rzetelne to jeszcze obcięte w 60%. gratuluję... Że tak się zapytam... Wyroby jakiej firmy portal chce promować ? Jedyne co polecam wszystkim zainteresowanym to trzymać się z daleka od polskiego internetu. Nie znajdziecie tutaj żadnych przydatnych informacji. Kopiuj / Wklej okraszone reklamami i z wyciętymi NAPRAWDĘ pomocnymi poradami. żenada.
~martuska | 2012-11-04 10:24
idź po skierowanie do poradni gastrologicznej bądx znajdź na internecie lekarza z okolic i idź prywatnie na wyizytę. Tam mu zrobia badania
~empatia | 2012-10-31 21:11
A Ty Piotrze lat 10 :D taki Mądrala jesteś :P kobieta prosi o pomoc, a Ty? No właśnie tylko pocisnąć, dobić... Piotrze, Piotrze... również pozdrawiam.
P.S. Pani Sylwio, proszę nie odpuszczać.
~Piotr lat 10 | 2012-06-06 20:17
Odp dla Sylwii;Kobieto ty lepiej siedź przy książkach,a nie na necie, bo widzę że z Twoją ortografią coś kiepsko jest...Pozdro;P
~sylwia | 2012-02-28 21:39
przeczytaniu porady meczy mnie mysl czy moj siedmioletn synek moze chorowac na refluks i nadal sie gleboko zastanawiam dla czego lekarze objawy jakie wystepujom od trzech lat diagnozowali jako nadpobudliwosc a uwazam ze sie kazdy mylil i niewykonano zadnego badania opartego na moich podejzeniach.dziwne jest ze synek ma niskom wage i wzrost oraz czeste bezdechy i tzw.chrumkania ktore stalo sie codziennosciom ale mi to nie daje spokoju i zawsze kiedy slysze jak oddycha zadaje mu setki pytan czy cos go boli swedzi w gardelku i slysze ze nic mu nie jest i ze niewie dla czego tak robi.prosze pomuzcie mi co ja mam zrobic od czego zaczac by wkoncu lekarze mi uwiezyli ze mam racje i podjeli sie leczenia bno co bedzie kiedy objawy sie nasilom i pojawi sie problem ze choroba jak tak mocno zaawansowana ze ciezko ibendzie mu pomuc a wiem i zdaje sobie sprawe ze to dluga i bolesna droga dla tak malego dziecka.

Najnowsze porady